• BIST 112.122
  • Altın 174,864
  • Dolar 4,0406
  • Euro 4,9882
  • Konya 16 °C
  • Ankara 13 °C

Amerikan Mutfak tabiri Konya’da mı bulundu? İlk kim kullandı?

Sadettin Kaynak

Konya’nın Meram İlçesi’ne bağlı olan Kilistra, günümüz mimarisinin temellerinin atıldığı yer olarak halen göze çarpıyor.

Yerleşim tarzları bakımından bugünün apartman sistemini Anadolu’nun birçok yerinde görmek mümkün. 

Bunlardan birkaç tanesi Ege Bölgesi’nde yer alan tarihi kalıntılardan ortaya çıkarken Konya’da birçok farklı kanıt bulunuyor.

Dünyanın en eski yerleşim yerlerinden Çatalhüyük’te yerleşik hayatın ilk izleri, medenileşmenin örneklerinin devamına ise Konya’nın Gökyurt Mahallesi’nde rastlıyoruz.

kilistra konya gökyurt mahallesi

BUGÜNÜN APARTMAN SİSTEMİ

Kayalara oyulan apartmanı andıran bir yapı, pencerelerin, mezarların, yiyecek depolarının bulunduğu ve odalara ayrılmış yerleşim yerlerinin olduğu Kilistra’da Hristiyanlığın temsilcilerinden olduğu kabul edilen Pavlus ve Barnaba’nın ilk sakinler olduğu bilinen bir gerçek. 

kilistra-2.jpg

Volkanik faaliyetlerle oluşan tüf kayaları oyarak kendilerine yerleşim yeri yapan yerleşik halk belki de bugünün yapılarına o zamanın imkânlarına göre taş çıkartıyordu. 

kilistra-8.jpg

Dini yapılar, konutlar, sarnıçlar, şaraphane ve çanak çömlek atölyesiyle günümüz mahalle yapısının temelleri de muhtemelen o dönemlerde atıldı. Bölgeye ulaşan yollar bile o dönemde yapılmış. Mersin’den Antalya’ya; Muğla’dan Seydişehir’e olan hat üzerinde kurulan tüm medeniyetlerde aynı yapıları görmek de mümkün.

kilistra-4.jpg

ÖLÜLER EVLERE GÖMÜLÜYORDU

Yapıların içinde ise oda sistemleri bulunuyor. İlk çağlarda mesela Çatalhöyük’te bölge halkları ölülerini evlerinin içine gömerken Kilistra’da ölülerin sadece soyluları evlerin içine gömülüyordu. Günümüzde böyle bir durum söz konusu değil ama türbelerimiz belki kapalı yerlere buradan esinlenerek inşa edilmiştir.

kilistra-6.jpg

Evlerin içinde yiyecek depoları bulunuyor. Yazın serin, kışın sıcak olduğu bilinen evler bugünün evlerinin cephelerinden de oldukça konforlu ve tamamı güneşe nazır bir konumda bulunuyor. Kilistra’nın bir yakası güneşin doğuşuna bir yakası güneşin batışına göre yönlenmiş yerleşim yerlerinden oluşuyor. 

Bugünün evlerinde kuzeye bakan evler ya ucuza satılıyor ya da tercih edilmiyor.

Bunun yanında yerleşim yerlerinde gözetleme amaçlı pencereler, evlerin içinde muhtemelen mutfak olarak kullanılan yerden diğer odaya geçen pencereler de mevcut. Bu da günümüz Amerikan mutfak tarzının o zamanlarda icat edildiğini gösteriyor. 

kilistra-5.jpg

Ne kadar konforsuz ve lüksten uzak görünse de savaşlar haricinde zaten doğal bir yaşam süren Anadolu medeniyetleri, bugünün aksine teknolojik imkânlar doğrultusunda oldukça rahat bir hayat sürüyordu.

kilistra-3.jpg

Bugünün 1+1 ev sistemine en yakın örneklerden yola çıkarsak Konya’nın birçok yerinde hızla yükselen binaların Kilistra’da kayalara oyulan yapılardan kalite olarak çok geride olduğunu söyleyebiliriz.

kilistra-7.jpg

Çünkü; ne yiyeceklerimizi yapabileceğimiz bir yerimiz, su kanalları, sanat adına faaliyet yapılacak alanlar ve yazılan eserler… Bunların günümüzde paraya yani kapitale kurban verildiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. 

Önce imara açılan alanlar sonrasında bir türlü adam edilemeyen yollar, dahası yıllarca planları yapılan ve sorumsuzluktan bitirilemeyen inşaatlar, ortalığı kasıp kavuran rüzgar nedeniyle bozulan havamız ve çevre kirliliği, yapılarda kullanılan kimyasalların insan ömrünü kısaltıyor olması… Bir de bunları yaşayabilmek için kazanılması gereken para… Son olarak da bu parayı kazanabilmek için sahibi olduğumuzu düşündüğümüz evlerde vakit geçirememek…

Zaten kaybettiğimiz komşuluk ilişkileri ve unuttuğumuz insanlığı saymak da içten bile değil

Sence de öyle mi Konyalı?

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Konyapol | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.